پلیمر Polymer

کلمه پلیمر (polymer) به معنای بسیار پاره پاره می باشد که در زبان فارسی به آن بسپار گفته می شود.

پلیمر Polymer



نام پلیمر به ماده ای خطاب می شود که از مولکول های بزرگی تشکیل شده که خود آن مولکول بزرگ مجموعه است از تکرار یک واحد مولکولی کوچکتر (تکپار). مولکول بزرگ می تواند از 10 تا 1000 عدد واحد مولکولی کوچک تر تشکیل شده باشد.


بسپارش یا پلیمریزاسیون یک واکنش شیمیایی است که در آن مولکول های کوچک و ساده (تکپار) با یکدیگر پیوند برقرار کرده و مولکولی بزرگ با وزن مولکولی چندین برابر مولکول اولیه به وجود می‌آورند. روند تولید پلیمر های مصنوعی را بسپارش می گویند.


بیشتر مواد اساسی و مصنوعی همچون: پروتئین، چوب، کتان، مو، پشم، لاستیک خام (کائوچو)، رزین ها، پلاستیک ها، الیاف مصنوعی، چسب ها، شیشه و چینی پلیمر هستند.


کائوچو طبیعی - پلیمر
کائوچو طبیعی - پلیمر


سیلیکون لاستیکی قالب سازی ساخته شده از پلیمر سیلیکون
سیلیکون لاستیکی قالب سازی فرآوری شده از پلیمر سیلیکون

 

پلیمر ها در برابر حرارت به دو دسته تقسیم می شوند:
 
پلیمر های گرما سخت (ThermoSet)
به پلیمر هایی گفته می شود که در اثر افزایش دما یا حرارت دادن (برخی با انرژی گرمایی و برخی با اضافه شدن ترکیبات شیمیایی شروع به گرم شدن می کنند) از فرم اولیه (معمولا مایع یا انعطاف پذیر) خارج شده، سخت و جامد می شوند. (میزان سخت شدن ارتباط مستقیم به میزان حرارت دارد)
برای مثال رزین پلی استر غیر اشباع پیش شتاب شده (مایع) با اضافه شدن یک فعال کننده شیمیایی شروع به از دست دادن گرما می کند و سخت می شود.


پلیمرهای گرما نرم (ThermoPlastic)
به پلیمرهایی گفته می شود که با افزایش دما بدون تغییرات شیمایی ذوب می شوند. این پلیمر ها را می توان به دفعات ذوب و جامد نمود. اغلب گرما نرم ها پس از گرما دهی در دمای کمتر از نقطه ذوب، انعطاف پذیر هستند.
برخی از گرما نرم ها:
اکریلونیتریل - بوتادین - استایرن (ABS)
پلی اتیلن (PE)
پلی اتیلن ترفتالات (PET)
پلی استایرن (PS)
پلی پروپلین (PP)
پلی وینیل کلرید (PVC)